12.2.     ESTERA — MIMOWOLNA BOHATERKA (Est. 4,14)

12.3.     RUT — PRZODKINI CHRYSTUSA (Rut rozdz. 1-4)

12.4.     MARIA Z NAZARETU (Łuk. 1,30.31)

12.5.     MARIA MAGDALENA — GRZESZNICA, KTÓREJ PRZEBACZONO

12.6.     DO DALSZEGO STUDIUM

12.1.            DEBORA — PRACA KOBIETY NIGDY SIĘ NIE KOŃCZY (Sędz. rozdz. 4 i 5)

Kobiety opisane w Biblii, chociaż są wzmiankowane znacznie rzadziej niż mężczyźni, odgrywały ważne role w dziejach Bożego Kościoła. Od Ewy w Edenie do Marii w Betlejem kobiety wielokrotnie zaznaczyły swoją obecność w historii zbawienia.

ZRÓŻNICOWANA LISTA

„Złe albo przykładne, starsze czy młodsze, powszechnie znane albo anonimowe — w Piśmie Świętym wymienionych jest niespełna dwieście kobiet. O kilkuset kolejnych zamieszczono jedynie wzmianki. Dotyczą one m.in. córek (córki Metuszelacha, córki Filipa), żon (żona Noego, żony Salomona); matek (matka Micheasza, matka Elizeusza), wdów (wdowa, której dzięki cudowi nie zabrakło oliwy, wdowa z Nain, której syn został zmartwychwzbudzony) oraz innych nie wymienionych z imienia kobiet (opiekunka, która upuściła dziecko, kobieta, która miała siedmiu mężów)” (Edith Deen, All of the Women of the Bible, s. xii-xvii).

Pisząc powyższą książkę, Edith Deen stwierdziła: „Te kobiety ze starożytnych czasów stały się moimi osobistymi przyjaciółkami i codziennymi towarzyszkami, gdy przez wiele miesięcy pracowałam od godziny piątej rano do późnego wieczora, pisząc, studiując i poprawiając to, co napisałam. Często wydawało mi się, że tak barwne postacie jak Sara, Rebeka, Rachela, Anna (matka Samuela) i Maria z Nazaretu stawały się dla mnie coraz ciekawsze w miarę studiowania i rozmyślania o nich. Ich historie należą do najbardziej pasjonujących zapisów. W tej biblijnej galerii — największej literackiej galerii świata — przedstawiono prawdziwe kobiety, takie jak my, żyjące współcześnie” (s. xx-xxi).

Mam nadzieję, że nasze studium w tym tygodniu będzie dla ciebie równie zajmujące i pożyteczne.

„Barak kazał jej odpowiedzieć: Jeżeli ty pójdziesz ze mną, to pójdę, lecz jeżeli ty nie pójdziesz ze mną, to nie pójdę” (Sędz. 4,8).

Żona, doradczyni, sędzina i bohaterka wojenna — Debora pozostaje jedną z najbardziej fascynujących kobiet w Piśmie Świętym. Wprawdzie niewiele wiemy o jej osobie, ale to, co zostało nam objawione, świadczy, iż cieszyła się wielkim szacunkiem narodu, który sądziła.

Co było „tajemnicą” sukcesu Debory? Odpowiedź znajdujemy w różnych miejscach rozdziału czwartego, w którym jest mowa o klęsce armii Sysery.

W tej historii zamieszczona jest jedna z najciekawszych wypowiedzi w historii starotestamentowej (Sędz. 4,8). Izraelici mocno uciskani przez najeźdźców (oczywiście wskutek grzechów narodu), wołali do Pana o wybawienie. Debora, przemawiając w imieniu Pana, powiedziała Barakowi, wodzowi armii, aby wziął ze sobą dziesięć tysięcy ludzi i wyruszył do walki, gdyż Pan da im zwycięstwo nad armią Sysery (w. 6.7). Barak mając potężną armię i obietnicę zwycięstwa daną przez samego Pana, stwierdził, iż nie wyruszy, jeśli... Debora nie będzie mu towarzyszyć w bitwie.

Jaką kobietą była Debora, skoro budziła takie zaufanie, że nawet dowódca wojskowy posiadający Boże zapewnienie zwycięstwa stwierdził, iż nie wyruszy do walki, jeśli Debora nie wyruszy wraz z nim? Najwidoczniej wiara Debory i jej więź z Bogiem były znane wszystkim, więc nawet żołnierze, zazwyczaj pokładający ufność w sile oręża, wahali się wyruszyć do boju bez prorokini otaczanej powszechnym szacunkiem.

Czy Barak zabiegał o obecność Debory ze względu na jej osobiste przymioty, czy też ze względu na wartości, jakie reprezentowała? Być może Barak, niezupełnie pewny zwycięstwa, doszedł do wniosku, że dopóki ta pobożna kobieta będzie wśród nich, dopóty nie przegrają? A może każdy z wymienionych czynników odegrał pewną rolę w decyzji podjętej przez Baraka?

Historia nie kończy się zwycięską bitwą. Jeszcze przed rozpoczęciem walki Debora powiedziała Barakowi, że Sysera zostanie wydany „w ręce kobiety” (w. 9), co stało się wtedy, gdy Jael, żona Chebera, zabiła Syserę wbijając w jego skroń palik od namiotu (w. 17-22). Z jakiegoś powodu Pan nie tylko chciał się posłużyć kobietą, by dać Izraelitom zwycięstwo, ale wydaje się, że chciał również oznajmić mężczyznom, iż w Jego planach kobiety są nie mniej ważne niż oni.

Jaką naukę możemy zaczerpnąć z tej historii, jeśli, biorąc pod uwagę przydatność w pracy dla Pana, z niechęcią odnosimy się do kogoś z uwagi na jego płeć?

12.2.            ESTERA — MIMOWOLNA BOHATERKA (Est. 4,14)

Kto zaś wie, czy godności królewskiej nie osiągnęłaś właśnie na taki czas, jak obecny?” (Est. 4,14).

Historia Estery jest opowiadana przez wieki jako przykład wiernej, odważnej kobiety usiłującej uratować swój lud przed zagładą. Jednak to nie jest takie proste. Jest to bowiem historia kobiety popychanej przez okoliczności, które ją przerastają, zmuszonej wybierać między większym i mniejszym złem. Kto z nas nie znalazł się w podobnej sytuacji?

Czy postępowanie Estery było całkowicie pozbawione egoizmu? Co powiedział Mordochaj, jej wuj, aby zachęcić Esterę do podjęcia ryzyka? Patrz Est. 4,13-15.

Jeśli to, co powiedział Mordochaj, było prawdą, iż „ratunek i ocalenie dla Żydów przyjdą skądinąd”, a tylko ona i jej rodzina zginą — to postępowanie Estery, choć skuteczne, nie było zupełnie nieegoistyczne. Wydaje się, iż Estera wahała się interweniować u króla, gdyż obawiała się grożącego jej niebezpieczeństwa. „Każdego mężczyzny czy kobiety, którzy bez wezwania wejdą do króla na dziedziniec wewnętrzny — powiedziała — dotyczy jednakowe prawo: mają być zabici” (Est. 4,11).

Wprawdzie nie mamy wglądu w myśli Estery, jednakże wydaje się, iż surowe napomnienie wuja było potrzebne, by pobudzić ją do działania. Jakiekolwiek ostatecznie były motywy jej postępowania, odpowiedź Estery: „Udam się do króla, choć to jest wbrew prawu. Jeśli mam zginąć, to zginę!” (Est. 4,16), ukazuje osobę gotową kroczyć w wierze, bez względu na cenę, jaką ma za to zapłacić. Tylko taka wiara się liczy.

Jako upadłe istoty jesteśmy na wskroś przesiąknięci grzechem. Nawet gdy czynimy dobre uczynki, także te wynikające z miłości i wiary, i tak z natury jesteśmy grzesznikami. Kadzidło spalane w świątyni symbolizowało sprawiedliwość Chrystusa, którą musimy objąć nawet nasze modlitwy, bowiem bez niej nie mogłyby być wysłuchane jako pochodzące od grzesznych, nieczystych istot. Jednak z Księgi Estery możemy nauczyć się, że jeśli chcielibyśmy czekać, aż nasza motywacja stanie się zupełnie czysta, nieegoistyczna i doskonała, nie zaczęlibyśmy nic czynić, nawet dla Pana.

Czy możemy pracować dla Pana, jeśli nawet nasze motywy nie są doskonałe? Czy upadłe istoty mogą mieć doskonale czyste motywy? Czego uczy nas to o naszej stałej potrzebie przypisywania nam sprawiedliwości Chrystusa we wszystkim, co robimy?

12.3.     RUT — PRZODKINI CHRYSTUSA (Rut rozdz. 1-4)

„Lecz Rut odpowiedziała: Nie nalegaj na mnie, abym cię opuściła i odeszła od ciebie; albowiem dokąd ty pójdziesz i ja pójdę; gdzie ty zamieszkasz i ja zamieszkam; lud twój — lud mój, a Bóg twój — Bóg mój. Gdzie ty umrzesz, tam i ja umrę i tam pochowana będę. Niech mi uczyni Pan, cokolwiek zechce, a jednak tylko śmierć odłączy mnie od ciebie” (Rut 1,16.17).

Przeczytaj Księgę Rut, by przypomnieć sobie opisaną w niej historię.

Księga Rut jest krótką historią skupiającą się głównie na przedstawieniu rodowodu króla Dawida, zatem również Chrystusa. Okoliczności są przygnębiające. W czasach sędziów była w Kanaanie klęska głodu. Judejczyk imieniem Elimelech udał się do Moabu, starając się poprawić los rodziny. Jednak umarł młodo pozostawiając wdowę Noemi i dwóch synów. Synowie wzięli za żony Moabitki — Rut i Orpę — ale i oni umarli. Tak więc trzy kobiety pozostały same, bez mężczyzny, który zatroszczyłby się o ich byt w patriarchalnym społeczeństwie.

Kiedy Noemi postanowiła wrócić do Judei, obie synowe oświadczyły, że pójdą razem z nią. Ostatecznie jednak Orpa zrezygnowała i została w ojczystych stronach, a Rut udała się z Noemi do jej kraju.

Wprawdzie słowa Rut wypowiedziane do Noemi są często cytowane jako przykład przyjaźni, ale zawierają coś więcej. Rut zapewniła ją również o wierności wobec Boga. Jedna synowa wróciła do swojego ludu i „swoich bogów”, a druga została przy Panu i przy Jego ludzie. Czego uczy nas to zdarzenie?

Wspaniała teściowa. Stosunki między teściową a synową często nie należą do najlepszych, bywają też przedmiotem anegdot i żartów. Jednak w przypadku Noemi i jej synowych było inaczej. Po śmierci swych mężów obie synowe były gotowe zostać przy swojej teściowej. „I rzekły do niej: My z tobą wrócimy do twojego ludu” (Rut 1,10). Noemi była wspaniałą teściową, która zjednała sobie przyjaźń i miłość swoich synowych.

Wielu odwróci się od prawd, które dał nam Bóg, chociaż są one piękne i oczywiste, wskutek złych stosunków panujących między ludźmi. Czego uczy nas historia Noemi i jej synowych o sile — i ograniczeniach — dobrych stosunków w zdobywaniu ludzi dla Chrystusa?

12.4.     MARIA Z NAZARETU (Łuk. 1,30.31)

„I rzekł jej anioł: Nie bój się, Mario, znalazłaś bowiem łaskę u Boga. I oto poczniesz w łonie, i urodzisz syna, i nadasz mu imię Jezus” (Łuk. 1,30.31).

Jako matka Jezusa, Maria jest wyjątkową kobietą w całej historii, gdyż w jej łonie Stwórca wszechświata przyjął człowieczeństwo! Żadna kobieta w dziejach świata nie została tak wyróżniona. Żadna też nie była otaczana takim szacunkiem — a przez niektórych, niestety, wręcz bałwochwalczą czcią. Jednak niewątpliwie zarówno jej krewna, jak i anioł Gabriel mieli rację, gdy powiedzieli jej: „Błogosławionaś ty między niewiastami” (Łuk. 1,28.42).

Kiedy anioł przybył do Marii, powiedział, iż znalazła ona łaskę u Boga. Greckie słowo przetłumaczone tutaj jako „łaska” to charin — to samo słowo, które w Septuagincie (greckim przekładzie Starego Testamentu) jest użyte w I Mojż. 6,8: „Noe znalazł łaskę [charin] w oczach Pana”. Co sugeruje słowo charin (łaska, przychylność) w odniesieniu do tego, czy Noe i Maria zasługiwali na role, które mieli odegrać, chociaż posiadali szczególne cechy umożliwiające Panu posłużenie się nimi?

Odpowiedź Marii na wiadomość, że mimo to, iż nie „poznała” mężczyzny, pocznie z Ducha Świętego, jest przykładem sedna żywej wiary. „Oto ja służebnica Pańska, niech mi się stanie według słowa twego” (Łuk. 1,38).

Spróbuj wczuć się w jej sytuację. Anioł przychodzi i mówi jej, że stanie się coś zupełnie niewiarygodnego, czego ludzki rozum i nauka nie mogą uznać za możliwe. Słowa Marii zapisane w wersecie 34. wskazują, jak trudno było jej uwierzyć w tę obietnicę. Uwierzyła, chociaż nie w pełni rozumiała to, co jej oznajmiono. W ten sposób objawiła piękno swego charakteru i ufność, dzięki którym Pan powołał ją do tego wielkiego dzieła. Jej dziecięca wiara w obietnice Boże czyni ją wspaniałym przykładem dla wszystkich, którzy wyznają wiarę w Boga.

Jako chrześcijanie, w jakim sensie potrzebujemy doświadczenia, podobnego do doświadczenia Marii, to znaczy zaufania Bogu nawet wtedy, gdy wydaje się nam to nielogiczne czy niemożliwe? Jakie praktyczne kroki możemy podjąć, by rozwinąć taką samą wiarę, jaką posiadała Maria?

12.5.     MARIA MAGDALENA — GRZESZNICA, KTÓREJ PRZEBACZONO
(Łuk. 7,36-50)

„A oto pewna kobieta z tego miasta, grzesznica, dowiedziawszy się, iż zasiada przy stole w domu faryzeusza, przyniosła alabastrowy słoik olejku. I stanąwszy z tyłu u jego nóg, zapłakała, i zaczęła łzami zlewać nogi jego i włosami swojej głowy wycierać, a całując jego stopy, namaszczała je olejkiem” (Łuk. 7,37.38).

Kobieta, o której mowa w tym fragmencie, chociaż nie zostało wymienione jej imię, to zapewne Maria Magdalena, ta sama, która jako pierwsza przybyła do grobu Jezusa w poranku zmartwychwstania (patrz Mat. 28,1; Mar. 16,1.2). Była także jedną z pierwszych osób, które powiadomiły uczniów o zmartwychwstaniu Pana (Mat. 28,7.8; Łuk. 24,1-10; Jan 20,18), i pierwszą (albo jedną z pierwszych), której Jezus ukazał się po zmartwychwstaniu (Mat. 28,1.5.6.9; Jan 20,11-18). Jakże długą drogę przebyła od wydarzenia opisanego w siódmym rozdziale Ewangelii Łukasza!

Czym różnili się Szymon i Maria w sposobie odnoszenia się do Jezusa? Odpowiedź na to pytanie jest zawarta w Łuk. 7,41.42.

Maria, zgodnie ze znanym nam przekazem, była wielką grzesznicą, chociaż nie podano żadnych szczegółów. Gdyby ktoś chciał się posunąć nieco dalej niż to prawdopodobnie było zamierzone w przypowieści, mógłby powiedzieć, że jej grzechy były dziesięciokrotnie większe niż grzechy Szymona. Jednak to Szymon zasłużył na naganę, gdyż nie okazał skruchy i wdzięczności, podczas gdy Maria je okazała. Szymon reprezentuje tych, którzy w poczuciu własnej sprawiedliwości nie dostrzegają potrzeby skruchy i uniżenia się przed Chrystusem, chociaż — tak jak wszyscy ludzie — są grzesznikami, dłużnikami nie mającymi „z czego oddać” (w. 42).

„Ona, która upadła i której dusza stała się siedliskiem demonów, znalazła się w bezpośredniej bliskości Zbawiciela, zarówno jako wyznawczyni, jak i pomocnica w działaniu. Maria była osobą zasiadającą u Jego stóp i przyjmującą Jego naukę. To ona wylała na Jego głowę drogocenny wonny olejek i zrosiła Jego stopy łzami. Maria stała pod krzyżem i szła za Jego pogrzebem, a jako pierwsza znalazła się przy grobie po zmartwychwstaniu” (Życie Jezusa, s. 442).

W jaki sposób doświadczenie Marii Magdaleny jest dogłębnym przykładem działania planu zbawienia nie tylko w przebaczaniu grzesznikom, ale także zmianie ich życia?

12.6.     DO DALSZEGO STUDIUM

Wyobrażenia Bóstwa rodzaju żeńskiego. Wprawdzie Bóg w Biblii przedstawia się przede wszystkim w wyobrażeniach, które dotyczą mężczyzn, takich jak Ojciec czy Syn, jednak w metaforach odnoszących się do Bóstwa, które znajdujemy w Piśmie Świętym, występują rzeczowniki nie tylko rodzaju męskiego, ale i żeńskiego.

„Jeruzalem, Jeruzalem, które zabijasz proroków i kamienujesz tych, którzy do ciebie byli posłani, ileż to razy chciałem zgromadzić dzieci twoje, jak kokosz zgromadza pisklęta swoje pod skrzydła, a nie chcieliście!” (Mat. 23,37).

„Słuchajcie mnie, domu Jakuba i cała resztko domu Izraela, których noszę od urodzenia, których piastuję od poczęcia! Pozostanę ten sam aż do waszej starości i aż do lat sędziwych będę was nosił; Ja to uczyniłem i Ja będę nosił, i Ja będę dźwigał i ratował” (Iz. 46,3.4).

„Czy kobieta może zapomnieć o swoim niemowlęciu i nie zlitować się nad dziecięciem swojego łona? A choćby nawet one zapomniały, jednak Ja ciebie nie zapomnę” (Iz. 49,15).

PYTANIA DO DYSKUSJI

1. Jakie inne przyrównania, w których występują słowa rodzaju żeńskiego, są użyte w Biblii, aby opisać Boga? Znaczenie tych wyobrażeń nie jest literalne, ale symboliczne. Przeanalizuj kilka takich metafor, które zostały użyte w odniesieniu do Boga i zastanów się, co mieli na myśli ich autorzy.

2. Jak myślisz, dlaczego Bóg przedstawia się ludziom przy pomocy obrazów czy symboli?

3. Obrazy, w których jest mowa o kobietach, są użyte nie tylko w stosunku do Boga. Przeczytaj I Mojż. 3,15 i Obj. 12,17. Dlaczego Boży Kościół został przyrównany do kobiety? Co to oznacza?

4. Pan posługiwał się kobietami w historii powierzając im ważne role w planie odkupienia. W jaki sposób biblijne przykłady studiowane przez nas w tym tygodniu pomagają nam zrozumieć znaczenie kobiet we współczesnym Kościele?

PODSUMOWANIE: W historii ludu Bożego kobiety na pewno odgrywały ważne role, i to bez względu na to, czy sprawowały władzę królewską czy sędziowską, były grzesznicami czy matkami. Wszyscy — zarówno mężczyźni, jak i kobiety — mogą uczyć się na ich błędach lub brać z nich przykład.