Ludzie wymienieni w jedenastym rozdziale Listu do Hebrajczyków — choć niedoskonali, potrzebujący napomnienia, nagany i, co najważniejsze, łaski — mieli jedną wspólną cechę: wszyscy oni żyli ponad tym, co widzialne, przez wiarę w to, co niewidzialne.

DOSKONAŁA WIARA — WIDZIEĆ TO, CO NIEWIDZIALNE

W swojej antyreligijnej sztuce, zatytułowanej „Czekając na Godota”, francuski dramaturg, Samuel Beckett, przedstawił dwóch włóczęgów mieszkających przy drodze i czekających dzień po dniu na tajemniczego pana Godota, który obiecuje przybyć, ale nigdy nie przybywa. W tej sztuce Beckett kpi z chrześcijańskiej wiary w coś, co zostało obiecane, ale nigdy się nie wydarzyło — przynajmniej dotychczas.

Problem Becketta polega na tym, że w swojej sztuce nie znalazł miejsca dla postaci wymienionych w jedenastym rozdziale Listu do Hebrajczyków, bohaterów wiary, którzy nauczyli się patrzeć ponad widzialnym światem. Od Abla do Abrahama, od Samsona do Samuela, od Izaaka do Izraelitów, od Jakuba do Józefa — wszyscy ci ludzie przez wiarę uchwycili się Bożych obietnic, czegoś, czego jeszcze nie widać, ale co zostało zagwarantowane przez krew Chrystusa, obietnic czegoś znacznie lepszego, niż może dać ten świat.

„Wszyscy oni poumierali w wierze, nie otrzymawszy tego, co głosiły obietnice, lecz ujrzeli i powitali je z dala; wyznali też, że są gośćmi i pielgrzymami na ziemi” (w. 13).

„Przez wiarę złożył Abel Bogu wartościowszą ofiarę niż Kain, dzięki czemu otrzymał świadectwo, że jest sprawiedliwy, gdy Bóg przyznał się do jego darów, i przez nią jeszcze po śmierci przemawia” (Hebr. 11,4).

Ciekawe jest to, że Abel został wymieniony wśród bohaterów wiary. Bóg współdziałał z nim w bliski, osobisty sposób. W I Mojż. 4,4 czytamy, że „Abel także złożył ofiarę z pierworodnych trzody swojej i z tłuszczu ich. A Pan wejrzał na Abla i na jego ofiarę”. Ellen White napisała, że po przygotowaniu przez Abla ofiary na ołtarzu, „ogień spadł z nieba i pochłonął ją” (Patriarchowie i prorocy, s. 51). Kto z nas potrzebowałby jeszcze wiary, gdyby ogień z nieba pochłaniał składane przez nas ofiary ze zwierząt? Mimo to Abel jest wymieniony na pierwszym miejscu wśród tych, którzy są dla nas przykładem wiary.

Jeśli wiara jest wierzeniem w to, czego nie widzimy, w co wierzył Abel składając ofiarę ze zwierząt?

Abel wierzył nie tyle w istnienie Boga, gdyż to było dlań oczywistym faktem, ile w zbawienie w Chrystusie. Jego ofiara symbolizuje zaufanie do Zbawiciela i zrozumienie wielkiego planu odkupienia polegającego na tym, że Bóg sam zapłaci karę za nasze przestępstwa Jego świętego prawa i wyzwoli nas z potępienia spowodowanego przestępstwem. „Przeto teraz nie ma żadnego potępienia dla tych, którzy są w Chrystusie Jezusie, (...) którzy nie według ciała postępujemy, lecz według Ducha” (Rzym. 8,1.4).

Przez swoją „doskonalszą ofiarę” Abel wykazał, iż całkowicie polega na zasługach obiecanego Zbawiciela, który miał przyjść. Faktycznie, trzeba większej wiary, by ufać nie własnym uczynkom, ale uczynkom kogoś innego, w tym przypadku Jezusa Chrystusa.

Jakże interesujące jest także i to, że przez swój „uczynek” złożenia ofiary — wskazującej na fakt , iż nasze uczynki są tak bezskuteczne, jeśli chodzi o zbawienie, Abel „otrzymał świadectwo, że jest sprawiedliwy”.

Skąd pochodziła sprawiedliwość Abla? Czy z czynu, jakim było złożenie ofiary? A może raczej była to sprawiedliwość Tego, który był symbolizowany przez ofiarę? Wyjaśnij swoją odpowiedź w kontekście tego, co Chrystus uczynił dla nas na krzyżu.

11..2 HENOCH — CZŁOWIEK, KTÓRY CHODZIŁ Z BOGIEM (Hebr. 11,5.6)

„Przez wiarę zabrany został Henoch, aby nie oglądał śmierci i nie znaleziono go, gdyż zabrał go Bóg. Zanim jednak został zabrany, otrzymał świadectwo, że się podobał Bogu” (Hebr. 11,5).

W I Mojż. 5,24 czytamy, że „Henoch chodził z Bogiem, a potem nie było go, gdyż zabrał go Bóg”. Czasownik przetłumaczony tutaj jako „chodzić” występuje w stosunkowo rzadko używanej hebrajskiej formie czasownikowej zawierającej ideę ciągłości. Ta sama forma jest użyta w Księdze Joba 1,7, kiedy szatan, zapytany przez Boga, co czynił, odpowiedział: „Wędrowałem po ziemi”. Tak więc Księga Genesis, a następnie List do Hebrajczyków sugerują, iż życie Henocha było życiem nieustannego zaufania i posłuszeństwa Panu.

W Hebr. 11,6 czytamy: „Bez wiary zaś nie można podobać się Bogu; kto bowiem przystępuje do Boga, musi uwierzyć, że On istnieje i że nagradza tych, którzy go szukają”. Jak myślisz, co oznacza to stwierdzenie?

Bez wiary nie można się podobać Bogu, bo bez wiary nie można poznać Boga, a poznanie Boga jest konieczne, aby Go pokochać. Nie można kochać kogoś, kogo się nie zna.

Przez wiele lat filozofowie i teolodzy wynajdywali wiele przemyślnych argumentów przemawiających za istnieniem Boga (argumenty te noszą zabawne nazwy, takie jak: kosmologiczny, teleologiczny czy ontologiczny). Jednak bez względu na to, jak ważkie są te argumenty, nigdy nie są wystarczająco mocne. Bóg tak bardzo przewyższa nasze upadłe umysły, iż zawsze istnieje potrzeba wiary w coś, co niezupełnie rozumiemy. Gdybyśmy wszystko wyraźnie widzieli i rozumieli, nie potrzebowalibyśmy wiary. Nie potrzebujemy wiary, by wiedzieć, że niebo jest nad naszymi głowami. Wystarczy, że podniesiemy głowy do góry i popatrzymy. Jednak potrzebujemy wiary, by wierzyć w Boga, którego nie widzimy.

Będąc studentem Aleksander uczęszczał na wykłady pewnego profesora, zaciekłego ateisty, który nigdy nie przepuścił okazji, by wytknąć mu, że chrześcijańska wiara jest ślepa. Jak mógł odpowiedzieć na to, wskazując, że chrześcijanie mają dobre powody, by wierzyć? Czy możesz podać przykłady wiary w coś, czego nie widzimy albo co nie w pełni rozumiemy w codziennym życiu?

11.3. OFIARA Z „JEDNORODZONEGO” SYNA (Hebr. 11,17-19)

„Przez wiarę Abraham przyniósł na ofiarę Izaaka, gdy był wystawiony na próbę, i ofiarował jednorodzonego” (Hebr. 11,17).

Niewątpliwie najbardziej poruszającym, najmocniejszym i najbardziej pouczającym przedstawieniem ewangelii jest niecodzienna historia ofiarowania Izaaka przez Abrahama na górze Moria (I Mojż. rozdz. 22), gdzie Abrahamowi polecono złożyć „jednorodzonego” syna w ofierze za grzech. Który rodzic, nawet w normalnych okolicznościach, wykazałby się taką wiarą, jaką Abraham posiadał w okolicznościach daleko odbiegających od normalnych? To wydarzenie było dla Abrahama bolesną, przerażającą nauką o cenie naszego odkupienia.

W Hebr. 11,17 czytamy, że Abraham miał złożyć w ofierze „jednorodzonego” syna. Jaki dobrze znany werset Pisma Świętego mówi o „jednorodzonym synu” złożonym w ofierze za grzech świata?

Wielka różnica między Ewangelią Jana 3,16 a historią Izaaka i Abrahama na górze Moria polega na tym, iż Izaak został oszczędzony, a Jezus nie. Chrystus musiał umrzeć, abyśmy byli zbawieni. Nie było innego sposobu. „Jak Mojżesz wywyższył węża na pustyni, tak musi być wywyższony Syn Człowieczy” (Jan 3,14). Jakkolwiek doświadczenie na górze Moria musiało być trudne i bolesne dla Izaaka i jego ojca — o ile straszniejsze doświadczenie musieli przejść Jezus i Jego Ojciec na Golgocie.

Jeszcze zanim anioł powstrzymał Abrahama przed zabiciem Izaaka, jaka obietnica (Hebr. 11,19) dawała nadzieję Abrahamowi, że nawet jeśli Izaak umrze, to i tak znów się spotkają?

Nadzieja Abrahama jest ostateczną nadzieją dla nas wszystkich: zmartwychwstanie przy powtórnym przyjściu Chrystusa i rozpoczęcie zupełnie nowej egzystencji. Jest to wielka obietnica, w którą wierzyli wszyscy ludzie przedstawieni w jedenastym rozdziale Listu do Hebrajczyków, choć jeszcze nie widzieli jej wypełnienia (Hebr. 11,13). Wszystko, co jest mniejsze od tej obietnicy, pozostawia nas bez żadnej nadziei, gdyż daje jedynie perspektywę doczesnego życia z jego bólem, cierpieniem i rozczarowaniami.

Ktoś kiedyś powiedział, że bez obietnicy powtórnego przyjścia Chrystusa i zmartwychwstania odkupionych, pierwsze przyjście Chrystusa i Jego śmierć byłyby stratą czasu. Czy zgadzasz się z tym stwierdzeniem? Wyjaśnij swoją odpowiedź.

11.4. RACHAB — NIESPODZIEWANA SOJUSZNICZKA (Hebr. 11,31)

Poganka, nierządnica, która skłamała i popełniła coś, co można nazwać tylko zdradą, jest wymieniona wśród bohaterów wiary obok takich postaci jak Sara (druga z dwóch kobiet wymienionych w jedenastym rozdziale Listu do Hebrajczyków), Mojżesz, Abraham i Abel. Jak to możliwe? Odpowiedź jest prosta: stało się tak dzięki łasce Bożej.

Drugi rozdział Księgi Jozuego w znacznym stopniu pomaga zrozumieć tę tajemnicę. Rachab, chociaż nie była osobą o najlepszej reputacji, została poruszona mocnym świadectwem przejścia Izraelitów przez Morze Czerwone i ich zwycięstwa nad wrogimi im królestwami. Inaczej mówiąc, zdawała sobie sprawę, że jedynie żywy, prawdziwy Bóg, mógł dać Izraelitom tak cudowne wyzwolenie i powodzenie. Powiedziała do izraelskich zwiadowców: „Słyszeliśmy bowiem, że Pan wysuszył przed wami wodę Morza Czerwonego, gdy wychodziliście z Egiptu, i co uczyniliście obu królom amorejskim po tamtej stronie Jordanu, Sychonowi i Ogowi, których obłożyliście klątwą na zagładę” (Joz. 2,10).

Jednak klucz do zrozumienia postawy Rachab znajduje się w Joz. 2,11. W jaki sposób to, co powiedziała, wskazuje na jej wiarę?

Rachab wyznała wiarę w prawdziwego Boga, wiarę popartą uczynkami, a nawet ryzykowała utratę życia, aby ukryć izraelskich zwiadowców. Podobnie jak w przypadku pozostałych osób wymienionych w Liście do Hebrajczyków, jej wiara została potwierdzona uczynkami. „Lecz powie ktoś: Ty masz wiarę, a ja mam uczynki; pokaż mi wiarę swoją bez uczynków, a ja ci pokażę wiarę z uczynków moich” (Jak. 2,18). Autor Listu do Hebrajczyków pod natchnieniem Ducha Świętego uznał, iż wiara Rachab była szczera. Nie przeszła ona do przeciwnego obozu tylko dlatego, iż okazało się, że jest to obóz zwycięski. Najwyraźniej okazała prawdziwą wiarę, i dlatego — choć była nierządnicą — została uznana za bohaterkę wiary. Łaska Boża dociera także do takich jak ona pogańskich kobiet.

Oczywiście, gdy mówimy o Rachab jako o przykładzie wiary, problem tkwi w tym, że skłamała ona w sprawie izraelskich zwiadowców. Czy to wydarzenie usprawiedliwia kłamstwo? Pamiętaj, że była to kobieta niedawno nawrócona, nie zaznajomiona z naukami starożytnego Izraela, więc branie z niej przykładu w tej kwestii nie jest wskazane. W końcu to, iż znalazła się wśród bohaterów wiary, zawdzięcza nie kłamstwu, lecz wierze.

11.5. NIE MOŻEMY ZAPOMNIEĆ O POZOSTAŁYCH BOHATERACH WIARY (Hebr. 11,32)

„I cóż powiem jeszcze? Zabrakłoby mi przecież czasu, gdybym miał opowiadać o Gedeonie, Baraku, Samsonie, Jeftem, Dawidzie i Samuelu, i o prorokach” (Hebr. 11,32).

„I cóż powiem jeszcze? Listę tę można wydłużać niemal w nieskończoność, ale podane przykłady są wystarczające, by dowieść prawdy, iż wiara i wierność są sednem pobożnego życia” (SDA Bible Commentary, t. VII, s. 477).

W pierwszej części rozdziału autor Listu do Hebrajczyków występuje w obronie osobistego wyboru każdego człowieka, przedstawiając czyny dokonane na podstawie wiary. Później wymienia już tylko imiona kolejnych bohaterów nie wdając się w szczegóły.

Przeczytaj fragmenty Pisma Świętego związane z tymi postaciami i podaj powody, dla których Paweł umieścił te osoby na liście bohaterów wiary.

Gedeon (Sędz. rozdz. 6 i 7)Barak (Sędz. rozdz. 4 i 5)Samson (Sędz. rozdz. 13-16)Jefta (Sędz. rozdz. 11)Dawid (I Sam.; II Sam.)Samuel (I Sam. rozdz. 2-25)Prorocy (Dz. 7,52)

„Autor nie miał na celu sporządzenia katalogu wszystkich wiernych Bożych (...), ale tylko zilustrowanie swego stanowiska, iż wiara i wierność są konieczne do cierpliwego czekania na przyjście Pana (...) i zdaje sobie sprawę z tego, że miejsce nie pozwala na szersze rozwinięcie tego, co zapewniłoby stosowny punkt kulminacyjny tematu całego listu (...), którego celem jest dowiedzenie, iż mamy wielkiego Arcykapłana usługującego dla naszego dobra w niebiańskiej świątyni i zaapelowanie do chrześcijan, by przez wiarę przychodzili przed Jego oblicze” (patrz 4,14.16)” (SDA Bible Commentary, t. VII, s. 477).

Przeczytaj wszystkie imiona wymienione w Liście do Hebrajczyków i zwróć uwagę na to, że wszyscy ci ludzie mieli wady, niektórzy dość poważne. Jeśli ci bohaterowie wiary byli błądzącymi ludźmi, jaką nadzieję daje to nam, którzy miłujemy Boga, wierzymy, a jednak ciągle zmagamy się z wadami naszych charakterów?

11.6. DO DALSZEGO STUDIUM:

Kim byli bohaterowie wiary nie wymienieni z imienia we  fragmencie jedenastego rozdziału Listu do Hebrajczyków?

„Którzy przez wiarę podbili królestwa, zaprowadzili sprawiedliwość, otrzymali obietnice, zamknęli paszcze lwom, zgasili moc ognia, uniknęli ostrza miecza, podźwignęli się z niemocy, stali się mężni na wojnie, zmusili do ucieczki obce wojska. (...) Inni zaś zostali zamęczeni na śmierć (...). Drudzy zaś doznali szyderstw i biczowania, a nadto więzów i więzienia; byli kamienowani, paleni, przerzynani piłą, zabijani mieczem, (...) wyzuci ze wszystkiego, uciskani, poniewierani” (Hebr. 11,33-37).

Najpierw autor podaje imiona i powody, potem tylko imiona, w końcu, w ostatnich wersetach jedenastego rozdziału Listu do Hebrajczyków, mówi o trudnych doświadczeniach, ale nie wymienia ludzi, którzy je przechodzili.

PYTANIA DO DYSKUSJI

1. Jacy inni bohaterowie wiary nie zostali wymienieni? Czy nie należą do nich Daniel, Ezdrasz i Jeremiasz? Sporządź własną listę zawierającą imiona postaci tylko z Nowego Testamentu.

2. Wprawdzie jedenasty rozdział Listu do Hebrajczyków jest znany jako wielki rozdział na temat wiary, zauważ jednak, jak ściśle uczynki są związane z wiarą. Noe (w. 7) posłusznie wybudował arkę, Abraham (w. 8) posłusznie opuścił dom rodzinny, Mojżesz posłusznie obchodził Paschę (w. 28) itd. Inaczej mówiąc, choć rozdział sławi wiarę tych ludzi, to jednak ich wiara staje się widoczna w czynach. Jaka nauka na temat znaczenia czynów wynika z tego faktu? Z drugiej strony, jakiego znaczenia nie należy przypisywać uczynkom?

3. Przeczytaj Hebr. 11,40 i omów, co autor miał na myśli pisząc te słowa. Czym jest to „coś lepszego”, na co czekamy i co mamy przyjąć razem ze wszystkimi bohaterami wiary?